Ergen Danışmanlığı - Yaşam Aile Danışma Merkezi

Ergenlikte Kimlik Oluşumu

Ergenlik dönemi, bireyin cinsel ve sosyal olgunlaşmasıyla başlayıp, kimlik duygusunu kazanmasıyla sona eren bir dönemdir. Bu dönem birçok fiziksel, duygusal ve sosyal süreci içerisinde barındırır. Temel gelişimsel süreç ise kimlik oluşumudur. Bu süreci ele aldığımızda her gelişim döneminin kendinden önceki dönemlerin etkisiyle oluştuğu ve kendinden sonraki dönemleri de şekillendirdiği görülmektedir. Eğer birey daha önceki gelişim basamaklarını sağlıklı bir şekilde çıktıysa, daha sonraki genç yetişkinlik, yetişkinlik gibi dönemleri de sağlıklı bir şekilde sürdürür. Fakat aksine, birey, daha önceki gelişim süreçlerinde ulaşılması beklenen temel kazanımlardan yoksunsa, ergenlik döneminde sağlıklı bir kimlik oluşturması zorlaşır.

Kimlik oluşumu taklit de diyebileceğimiz bir özdeşleşme süreciyle başlar. Yani genç kendisine beğendiği, sevdiği rol modeller seçer ve onların kalıbına girmeye çalışır. Bu kişilerin davranışlarını, giyim tarzlarını ve konuşmalarını taklit eder. Arkadaşları, öğretmenleri, sevdiği bir oyuncu hatta bir roman kahramanı bile onun için rol model olabilir. Bu dönem ekstrem boyutlara ulaşmadığı sürece doğal bir süreçtir. Özellikle 13 yaş dönemlerinde çocukluk rollerinden vazgeçip genç rollerini üstlenme eğilimi mevcuttur. Çocuğun kolayca dışarıya yönelebileceği, yararlı veya zararlı faaliyetlerde bulunabileceği bir dönemdir. Bu sebeple özellikle bu dönemde çocuğun arkadaş çevresinin tanınması, vakit geçirdiği ortamların bilinmesi ve baskı kurmadan kontrol altında tutulması gerekir.

Ergenlik her kişide aynı anda başlamadığı gibi aynı anda tamamlanmaz. Fakat ergenlik döneminin bitişi genellikle erişkin kimliği kazanılması olarak tanımlanır. Başka bir deyişle ergenliğin başından beri elde edilen kazanımlar, yaşanan duygular, kurulan ilişkiler birleşip kimlik duygusunu oluşturur. Kimlik duygusu sağlıklı gelişmiş bireyler “Ben kimim? Kim olacağım?” sorularına cevap verebilen ve kimliğini kabullenmiş insanlardır.

Kimlik oluşumu sadece ergenliği ilgilendiren bir olay değildir. Yaşam boyunca karar verme, tercih yapma, değerlendirme gibi eylemleri gerçekleştirmemiz gerekir. Kimlik oluşumunun başarısız olması, bireyin gelişim sorumluluklarını yerine getirememesine ve psikolojik sorunlar yaşamasına sebep olabilmektedir.

Senin gönlün değişirse, dünya değişir… (Şems-i Tebrizi)